على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1145
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
جهان پهلوانى ( jah n - pahlav ni ) ا . پ . يكى از القاب بزرگ در قديم . جهانة ( joh nat ) ص . ع . جارية جهانة : دختر جوان . جهانتاب ( jah n - t b ) ا . پ . ماه پنجم از ماههاى يزدجردى . جهانتاب ( jah n - t b ) ص . پ . روشن كنندهء جهان و عالمتاب . جهانجو ( jah n - jov ) و ( jah n - ju ) ص . پ . حريص بر لذايذ عالم . و آنكه غلبه و زبردستى بر هر چيزى را طالب است . جهان جهان ( jah n - jah n ) م ف . پ . بسيار و فراوان . و عالم عالم . جهان خسرو ( jah n - xosrov ) ص . پ . پادشاه جهان و جهان پادشاه . جهاندار ( jah n - d r ) ا و ص . پ . پادشاه توانا و شاهنشاه . و ا خ . نام نوهء اورنگ زيب پادشاه هندوستان . جهاندارى ( jah n - d ri ) ا . پ . سلطنت و پادشاهى و شهريارى . و اسباب جهاندارى : اثاثهء سلطنت . جهان داور ( jah n - d var ) ص . پ . داور جهان . جهانديده ( jah n - dide ) ا . پ . سياح و جهانگرد و مسافر . جهان روائى ( jah n - rav i ) ا . پ . سلطنت و پادشاهى دنيا . جهان زنده ( jah n - zende ) ص . پ . گل دائم و هميشه و پاينده . جهان سالار ( jah n - s l r ) ا . پ . پادشاه قادر و فرمانده . جهان ستان ( jah n - sat n ) ا . پ . فاتح و مظفر . جهان ستانى ( jah n - sat ni ) ا . پ . فتح و ظفر . جهانسوز ( jah n - suz ) ا و ص . پ . سوزانندهء عالم و جبار . جهان كدخداى ( jah n - kadxod y ) ص . پ . خداوند جهان . جهانكشا ( jah n - koc ) ا . پ . فاتح . و غالب . جهانكشائى ( jah n - koc i ) ا . پ . فتح و ظفر و غلبه . جهان كى ( jah n - key ) ا . پ . پادشاه جهان . و پهلوان . جهانگرد ( jah n - gard ) ا و ص . پ . سياح و كسى كه در اطراف جهان گردش و سياحت كرده باشد و سياح مشهور و معروف . جهانگشا ( jah n - goc ) ا . پ . فاتح و مظفر و غالب . جهانگشائى ( jah n - goc i ) ا . پ . جهانكشائى و فتح و ظفر و غلبه . جهانگير ( jah n - gir ) ا و ص . پ . فاتح عالم . و بازو بند زنان . و شلوار كوتاه سپاهيان . و ا خ : لقب يكى از پادشاهان هند . و از اعلام است . جهانگيرى ( jah n - giri ) ا . پ . تسلط بر گيتى و غلبهء بر عالم . و نام قسمى از بازوبند . جهان مرزبان ( jah n - marz - b n ) ص . پ . مرزبان و كدخداى جهان . جهان ناسپرده ( jah n - n - seporde ) ص . پ . ناآزموده و بىتجربه و سرد و گرم عالم نچشيده و سفر نكرده . جهان مطاع ( jah n - mot ' ) ص . پ . حكم و فرمانى كه همهء عالم اطاعت آن كنند . جهان نورد ( jah n - navard ) ا و ص . پ . جهانگرد و سياح مشهور و معروف . جهانى ( jah ni ) ا و ص . پ . مردم . ج : جهاتيان . و منسوب بجهان . جهانيان ( jah ni n ) ا . پ . ج : جهانى . جهانيدن ( jah nidan ) ف م . پ . جستن فرمودن و جهيدن كنانيدن . و رهايانيدن و خلاص كردن فرمودن و آزاد كردن . و حمله كردن . جهب ( jahb ) ا ع . روى زشت و مكروه . جهبذ ( jehbez ) ا . ع . نقاد دانا . ج : جهابذة . جهبذة ( jahbazat ) م . ع . نقادى و صرافى نمودن نقود و عالم به عمل صرافى بودن . جهبل ( jahbal ) ا . ع . بز كوهى كلان سر و كلانسال و يا بز كوهى كلان . و جهبل ابن سيف ا خ : اول كسى است كه خبر وفات پيغمبر صلى اللّه عليه و آله را باهل حضرموت رسانيد و بنو جهبل فقهاى شام بودهاند . جهبلة ( jahbalat ) ا . ع . زن زشترو . جهة ( jahat ) و ( jehat ) و ( johat ) ا . ع . كرانه و ناحيه و سوى . ج : جهات . جهة ( jehat ) پ . كلمهء تعليل مأخوذ از تازى - سبب و از براى و براى . و علت و و دليل و برهان . و از جهت : از براى . و بجهة : بدليل و بسبب . جهت ( jehat ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - طرف و جانب و سوى و پهلو و كنار . و طور و رسم و شكل و روش و منوال . و صاحب شرح ديوان حافظ گويد : هرگاه جهت مرادف طرف و جانب باشد به تاى دراز نويسند و وقتىكه مرادف كلمهء براى و سبب باشد بتاى گرد . و چار جهت : چهار سوى يعنى شمال و مشرق و مغرب و جنوب و يا قدام و يمين و يسار و خلف . جهث ( jahs ) م . ع . جهث الرجل جهثا ( از باب فتح ) : سبك گرديد آن مرد از بيم و يا خشم و يا طرب . جهجاه ( jahj h ) ا خ . ع . جهجاه غفارى كسى بود كه بر عثمان رضى اللّه عنه